Dlaczego warto zarządzać stresem w organizacji?

Zamiatany pod dywan stres nie znika, a jedynie rośnie w siłę. Dlatego jako manager daj mu uwagę i wprowadź rozwiązania, które będą wsparciem dla  pracowników w codziennej pracy. Tym sposobem osiągnięcie więcej. 

Dlaczego zarządzanie stresem w organizacji jest ważne?

Stres jest nieodłącznym elementem życia. Pojawia się wtedy, gdy różnica między naszymi możliwościami a zastaną sytuacją nas przerasta. Czujemy, że nie dajemy rady. Jest tego wszystkiego za dużo. 

W tych momentach organizm podejmuje się działań, które mają przywrócić nas do równowagi. Strategii jest kilka, od ataku po ucieczkę. Istnieje jednak jedna taktyka, która jest bardzo popularna w organizacjach – wypieranie stresu. Managerowie spychają sygnały pojawienia się go na dalszy plan, nieświadomie inspirując do tego samego swój zespół. Pracownicy przychodzą więc do pracy udając, że nie są zestresowani. Efekt jest jednak odwrotny od zamierzonego. Stres nie znika, a wręcz narasta, blokując rozwój firmy. To, co trzeba zrobić, to po prostu go zauważyć. 

Jeżeli już go zauważymy, możemy zaakceptować jego istnienie i podjąć się konkretnych działań. Istotne jest, abyśmy pamiętali, że stres ma swoją ciemną, ale też jasną stronę. 

Umiejętne zarządzanie stresem w pracy pozwala zespołowi osiągnąć więcej. 

Wprowadzenie ćwiczeń na uspokojenie, regularne rozmowy oraz dbanie o komunikację dają pracownikom poczucie bezpieczeństwa i zwiększają ich motywację. Wchodząc do biura widzimy więc ludzi, którym chce się pracować. Zaangażowanie w codzienną pracę prowadzi z kolei do zwiększenia produktywności. Gdy zespół czerpie satysfakcję z tego, co robi, jest bardziej skupiony na wykonywanych zadaniach. 

Co stanie się, jeżeli zamieciemy stres pod dywan? Firma zapłaci za to wysoką cenę,
a pracownicy zaczną zmagać się z problemami zdrowotnymi. Można powiedzieć, że niezaopiekowany będzie zżerać organizację od środka, powoli pochłaniając jej budżet
i psując atmosferę wewnątrz niej.

Skutki stresu w pracy

Nie jesteśmy przystosowani do tego, aby działać w długotrwałym napięciu. Permanentny stres idzie w parze między innymi z obniżeniem odporności, chorobami serca, przygnębieniem, zirytowaniem. Jakie są główne negatywne skutki stresu u pracowników dla funkcjonowania organizacji?

Pożegnanie z motywacją u pracowników

Chęć do pracy jest główną siłą napędową pracowników. To dzięki niej zespół może być naprawdę efektywny. Jeżeli jednak stres rozgości się w firmie na dobre, motywacja zacznie gasnąć. Zniknie w oczach iskra na myśl o nowym projekcie, a poranne otwieranie laptopa będzie przychodzić z trudem. Ciągłe napięcie potrafi odebrać radość z wykonywania ulubionych zadań. W wyniku tego zmniejsza się zaangażowanie, a wzrasta ryzyko konfliktów. 

Jest jednak iskierka nadziei. Jeśli zaczniemy zarządzać stresem w firmie, na twarzach pracowników znowu pojawi się uśmiech. 

Wypalenie zawodowe

Stres to jeden z głównych źródeł demotywacji. Będąc pod jego wpływem, czujemy się wyczerpani i nie mamy zupełnie energii do działania. Na samą myśl o otwarciu laptopa czujemy niechęć, a praca z satysfakcjonującej aktywności, staje się obciążeniem. Wypalenie zawodowe to również pułapka. Wyczerpani potrzebujemy odpoczynku, jednak gdy już uda nam się zaaranżować przerwę, okazuje się, że zupełnie nie wiemy, jak się zregenerować. 

Wypalenie zawodowe dotyka też osoby trzecie. Stajemy się cyniczni w kontakcie z klientami czy współpracownikami, nie wierzymy we własne kompetencje, mamy obniżone poczucie własnej wartości oraz problemy z koncentracją. Objawia się to na przykład tym, że konstruktywną krytykę dotyczącą efektów pracy, odbieramy jako personalny atak, reagując rozdrażnieniem. 

Wzrost kosztów firmy

Brak zarządzania stresem w środowisku pracy słono kosztuje. Wspomniane wyżej skutki prowadzą do długoterminowych zwolnień, spadków wydajności czy pogorszenia relacji z klientami. Dochodzi do tego również wysoka retencja pracowników. Osoby w zespole stale się zmieniają, co niesie za sobą bezpośredni wzrost kosztów związanych z rekrutacją i wdrożeniem nowych pracowników. Głównym problemem jest jednak to, że ciężko jest zbudować prawdziwy zespół na bazie chaosu. Firma pozostaje cały czas na etapie kształtowania się, nie mogąc rozwijać się dalej. 

Jakie są najczęstsze objawy stresu w środowisku pracy?

Intuicyjnie wiemy, czym jest stres i kiedy nas dotyka. Wyzwaniem jest świadoma obserwacja jego objawów. Kluczowe jest więc, aby uzmysłowić sobie, jak długotrwałe napięcie wpływa na cały organizm. Zadaniem dla ciebie jako managera jest też uważna obserwacja swoich pracowników, aby wychwycić niepokojące zachowanie. 

Nadmierna ilość stresu w środowisku pracy objawia się: 

• problemami z koncentracją i odpoczynkiem,
• trudnościami w podejmowaniu decyzji, 
• problemami z logicznym myśleniem,
• mniejszym zaangażowaniem w pracę,
• rozdrażnieniem, zmęczeniem,
• depresją,
• zmęczeniem wynikającym z problemami ze snem,
• problemami zdrowotnymi, jak np. wzrost ciśnienia, bóle głowy.

Jak, będąc managerem, możesz zarządzać stresem w organizacji?

Pierwszym krokiem jest rozpoznanie rodzaju napięcia panującego w firmie. Czy sprzyja on pracownikom, motywując do działania, czy ciągnie w dół przez zbyt dużą intensywność? 

Następnie przyjdzie pora na krok drugi, czyli wdrożenie rozwiązań, dzięki którym napięcie będzie utrzymywać się na bezpiecznym poziomie. Poniżej znajdziesz kilka przykładowych metod, które pomogą Ci opanować stres w pracy i dobrze nim zarządzać. Intencją wprowadzania tych rozwiązań jest stworzenie takiej atmosfery, w której pracownicy będą w stanie przyznać się, że nie radzą sobie
z zadaniami i potrzebują pomocy. Aby tak było, potrzebują czuć, że jesteś osobą, która wysłucha ich z całkowitą uważnością, akceptacją i zrozumieniem. 

Jako manager:

1. Dbaj o zasoby firmy poprzez profilaktykę

Stres najczęściej wywołany jest obciążeniem pracowników. Zwracaj więc uwagę na obłożenie pracą, luki w umiejętnościach i ogólną kondycję zespołu. Jest to szczególnie ważne, gdy czeka was duży projekt. Upewnij się wtedy, że do jego realizacji masz wystarczającą liczbę osób o dobrej kondycji psychicznej. 

2. Prowadź komunikację w świadomy sposób

Jasne komunikaty usprawniają pracę. Te chaotyczne prowadzą do konfliktów. Stawiaj na prostą, szczerą rozmowę i pamiętaj o tym, że dobry lider nie tylko mówi, ale też
z uważnością słucha.

3. Pamiętaj o potrzebach pracowników

Przyjmuj feedback od zespołu, wyciągaj wnioski i wprowadzaj potrzebne zmiany. Pracownicy poczują w ten sposób, że są ważni i mają wpływ na funkcjonowanie firmy. 

4. Organizuj szkolenia w zakresie umiejętności miękkich 

Firmy planując warsztaty, mają tendencję do skupiania się jedynie na kompetencjach zawodowych. Jeżeli zależy Ci na tworzeniu zdrowego środowiska pracy, uwzględnij
w budżecie szkolenia w zakresie zarządzania emocjami. 

5. Regularnie przeprowadzaj ankiety, badające poziom przeżywanego stresu

W ten sposób będziesz w stanie uniknąć pożarów, zamiast tylko je gasić. W badaniach pytaj o poziom obciążenia pracą, jej tempo oraz specyfikę zadań. 

Zarządzasz zespołem? Zadbaj również o siebie. Co możesz zrobić, by opanować stres?

Jeśli pełnisz funkcję managera, to wspieranie innych jest twoją główną rolą. Pamiętaj jednak, że sam jesteś częścią zespołu. Zanim wyciągniesz rękę do drugiej osoby, zaopiekuj się sobą. Dopiero w ten sposób, bez narażania siebie, będziesz
w stanie podzielić się w pełni swoimi umiejętnościami.

Jak to zrobić? Tak jak wspomnieliśmy wyżej, aby opanować stres, trzeba najpierw go zauważyć, zaakceptować i zrozumieć. Dopiero później wprowadzić odpowiednie dla siebie rozwiązania. Tutaj z pomocą przychodzi metoda EmotionAid stworzona przez International Trauma-Healing Institute. Przedstawiamy Ci ją poniżej.

Na początku w skali od 0 do 10 oceń poziom stresu, jakiego doświadczasz. Jest on większy od 6? Przejdź przez wszystkie kroki. Jeśli jest mniejszy niż 6, przejdź od razu do kroku numer 4. 

Poziom 10-9 Krok 1

Uścisk motyla: Skrzyżuj ręce i połóż dłonie na ramionach. Poklep 25 razy naprzemiennie otwartymi dłońmi ramiona, aby poczuć spokój. Następnie zrób przerwę, weź kilka oddechów i powtórz ćwiczenie.

Poziom 8-7 Krok 2

Podstawowe uziemienie: Stań pewnie na ziemi, poczuj ugruntowanie. Rozejrzyj się wokoło i policz 10 różnych przedmiotów tego samego koloru, potem 10 przedmiotów
o różnej fakturze lub kształcie. Z pomocą tego ćwiczenia przywrócisz swoją zdolność orientacji i funkcje poznawcze kory mózgowej. 

Poziom 6-5 Krok 3

Uspokojenie i regulacja: Połóż jedną dłoń na klatce piersiowej, a drugą na brzuchu. Bez oceniania zacznij obserwować swój oddech. Po chwili powinien się ustabilizować, 
a Ty poczujesz komfort. 

Poziom 4-3 Krok 4

Rozładowanie: Zwróć uwagę na doznania płynące z ciała, następnie skoncentruj na jednym z nich. Bez pośpiechu i oceniania obserwuj to, co teraz czujesz. Ulga pojawi się spontanicznie jako głęboki oddech, ziewanie, mrowienie, ciepło, pot, gęsia skórka, śmiech lub płacz. 

Poziom 2-1 Krok 5

Zasoby: Aby wzmocnić poczucie spokoju, pomyśl o czymś, co Cię wzmacnia lub uspokaja. To może być przyjaciel, coś co kochasz, jakieś miejsce, wyobrażenie albo istota duchowa. Zwróć uwagę na relaksujący wpływ tego zasobu. 

Kilka słów o inteligencji emocjonalnej

Potrafisz jednocześnie kierować się sercem i rozumiem? Jesteś świadom własnych emocji? Nie obawiasz się zmian i potrafisz łagodzić konflikty? 

Osoba z wypracowaną inteligencją emocjonalną potrafi rozpoznać swoje uczucia oraz odczytać emocje innych. Dzięki temu żyje w zgodzie ze sobą oraz prowadzi zdrowe, sprzyjające jej relacje. Co ta umiejętność daje w przypadku stresu? Przede wszystkim zmniejsza ryzyko jego pojawienia się. Jeżeli jednak napięcie zdążyło się wytworzyć, osoba o dojrzałości emocjonalnej potrafi zaopiekować się sobą tak, aby wrócić do równowagi. Kluczem jest tutaj posiadanie wewnętrznego kompasu, który prowadzi do spokoju.

Jak możesz rozwijać inteligencję emocjonalną?

1. Pozwól sobie na przeżywanie emocji. Nie uciekaj od nich!
2. Analizuj to, co w tobie siedzi. Regularnie zadawaj sobie pytanie: Co teraz czuję?
3. Obserwuj swoje ciało i zobacz, jak zachowuje się podczas przeżywania poszczególnych emocji. 
4. Mów innym, co czujesz. Rób to w przemyślany sposób. 
5. Próbuj odczytywać mowę ciała swoich znajomych, współpracowników, rodziny. 
6. Rozmawiaj z przyjaciółmi o ich emocjach i staraj się wczuć się w ich sytuację.
7. Ćwicz asertywność, mówiąc innym, gdy przekraczają twoje granice. 
8. Słuchaj z uważnością inne osoby. 
9. Pamiętaj, że konstruktywna krytyka jest dla Ciebie, nie przeciw Tobie. 
10. Polecamy także także zgłębiać wiedzę dotyczacą emocji, m.in. książkę “Inteligencja emocjonalna” Daniela Golemana. 

Życzymy powodzenia w zarządzaniu stresem!